Lezen vanuit je behoeften

Hoe krijg je kinderen aan het lezen? Een psychologische theorie over menselijke behoeften kan het juiste gereedschap geven. Het geheim zit hem in de behoeften die alle mensen hebben.

Volgens de psychologische theorie van Ryan & Deci uit 2000, heeft ieder mens om zich goed te voelen behoefte aan autonomie, verbondenheid en competentie. Autonomie is de mogelijkheid om zelf keuzes te maken en om, tot op zekere hoogte, zelfstandig te kunnen handelen. Daarnaast is er de behoefte aan verbondenheid; om met anderen om zich heen ondersteunende en gewaardeerde relaties aan te gaan. Tot slot heeft iedereen behoefte aan competentie; het gevoel dat je de capaciteit hebt om iets goed te kunnen doen. Deze theorie wordt de zelfdeterminatietheorie genoemd.

Een goed gevoel

Binnen deze theorie spreekt men over intrinsieke en extrinsieke motivatie. Bij intrinsieke motivatie heb je vanuit jezelf, vanuit je eigen wil, zin om ergens mee aan de slag te gaan, omdat het je een goed gevoel geeft of omdat je er blij van wordt. Bij extrinsieke motivatie komt de motivatie vanuit een externe factor, je gaat iets doen om er een beloning voor te ontvangen of omdat je anders straf krijgt.

Volgens de zelfdeterminatietheorie leidt bevrediging van de drie basisbehoeften autonomie, verbondenheid en competentie vanzelf tot intrinsieke motivatie. Je wilt iets graag doen omdat je zelf keuzes kunt maken, je je verbonden voelt met anderen en omdat je het gevoel hebt dat je het kunt.

Motivatie om te lezen

Voor lezen gelden deze drie basisbehoeften en intrinsieke motivatie natuurlijk ook. Wanneer kinderen zelf invloed uit kunnen oefenen op de keuze van wat ze lezen, dan helpt dat de intrinsieke motivatie om te gaan lezen. Door samen te praten over wat gelezen is en door van de leestijd een knusse en prettige tijd te maken, draag je bij aan een gevoel van verbondenheid tussen de kinderen en jezelf. Ook het voorlezen kan zorgen voor een gevoel van verbondenheid, wanneer je met de klas samen griezelt en meeleeft bij de spannende gebeurtenissen in bijvoorbeeld Keverjongen of met elkaar grote lol hebt om Geheim Agent Opa. Tot slot, wanneer kinderen lezen in een boek dat goed past bij hun leesontwikkeling, wakkert dat hun gevoel van competentie aan. Het is dus zaak om de verwachting van de kinderen af te stemmen en ze te helpen het passende boek te vinden.

Zoals hoogleraar alfabetiseringsonderwijs en kinderliteratuur Frank Serafini zegt: ‘Kinderen die een hekel aan lezen hebben, bestaan niet. Er zijn alleen kinderen die het juiste boek nog niet gevonden hebben.’

Ouderwets lekker

Lequ Mascotte

Verras de kinderen bij het vrij lezen eens met een bak lekkere popcorn. Gewoon uit een pannetje. Daarmee maak je ouderwets lekkere popcorn. En het maken, is ook een feestje..

Songwriting met de klas (deel 3)

Govrien Oldenburger

Hoe maak je een songtekst met de klas? Daar zijn een paar ingrediënten voor nodig: een onderwerp, mooie zinnen, een opbouw en een goede titel. In Songwriting met de klas deel drie: hoe bouw je een songtekst op?.